W - E - L - C - O - M - E

Πεζοπορία στις αρχαίες οχυρώσεις της Αυλίδας


Η Χαλκίδα - θέα από τις Μακεδονικές οχυρώσεις του Μεγάλου Βουνού
Ο διαδικτυακός Άτλας του Ελληνικού κόσμου του Ιδρύματος Λασκαρίδη έχει αποτελέσει πηγή πολλών εξερευνήσεων και εκδρομών από τότε που τον ανακάλυψα
 Σε μία προηγούμενη εκδρομή επισκέφτηκα το ιερό της Αρτέμιδας στην Αυλίδα, ενός μέρους με πλούσια ιστορία, που δυστυχώς δεν έχει αναδειχτεί καθόλου. Το αντίθετο. Αυτό ωστόσο αποτελεί ένα άλλο άρθρο από μόνο του.Με αφετηρία την εκδρομή εκείνη, και αναζητώντας σχετικές πληροφορίες στο διαδίκτυο, βρήκα αυτό το άρθρο του περιοδικού Αρχαιολογία σχετικά με τις αρχαίες οχυρώσεις στο Μεγάλο Βουνό, πάνω από την Αυλίδα.

Πληροφορούμαστε ότι το οχυρό-διοικητήριο χτίστηκε από τους επιγόνους του Μ. Αλέξανδρου (313-308π.Χ.) και εντασσόταν στη στρατηγική τους να χτίζουνε φρούρια σε οχυρές θέσεις, χωρίς να επεμβαίνουνε άμεσα στη ζωή των ντόπιων. Στο οχυρό κατέληγε τείχος 11 χλμ. (!) που διέτρεχε τις γειτονικές κορυφές, στις οποίες υπήρχαν μικρά οχυρά. 

Η πρώτη προσπάθεια να επισκεφτώ το χώρο απέτυχε. Αν και το Google Maps δείχνει το δρόμο να φτάνει μέχρι την κορυφή του λόφου (η αχνή λευκή γραμμή) στην πραγματικότητα φτάνει ως ένα σημείο, εκεί που ξεκινά η μαύρη γραμμή. Η λευκή αχνή γραμμή είναι το τείχος.

Τη δεύτερη φορά όμως ήλθα προετοιμασμένος για πεζοπορία, το πρωί, με κατάλληλο εξοπλισμό και με παρέα το σκυλάκι της μητέρας μου, το Χαρούλη.


Αφήνοντας το αυτοκίνητο χαμηλότερα, εκεί που είναι το Μοναστήρι του Αγίου Στεφάνου, πήραμε το χωματόδρομο προς τον προορισμό μας.  Η διαδρομή διασχίζει ελαιόδεντρα. Το τοπίο είναι πολύ ήσυχο, δεν υπάρχουν κτίσματα εκτός από δύο μάντρες ανακύκλωσης αυτοκινήτων, που όμως ήταν κλειστές.


Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι το εγκαταλελειμένο λατομείο. Πιο χαμηλά στο λόφο υπάρχει ένα δεύτερο λατομείο, ωστόσο αυτό είναι τεράστιο. Και τα δύο νταμάρια δεν φαίνονται από τον κεντρικό δρόμο, και δημιουργούν μια έκπληξη στον περαστικό, σαν να ξεφύτρωσαν από το πουθενά.


Είναι περίεργα τα συναισθήματα που σου δημιουργεί αυτός ο χώρος. Νομίζω ότι θα ήταν ιδανικός τόπος για πεδίο ξεκαθαρίσματος λογαριασμών μεταξύ εγκληματιών, τόπος εκτελέσεων, όπου πότε κανείς δεν ανακαλύπτει το νεκρό...


Anyway, σε μία στροφή που κάνει ο χωματόδρομος βλέπεις ένα σωρό από πέτρες που σχηματίζουν μία γραμμή και ανεβαίνουν το λόφο. Στην αρχή δεν ήμουν σίγουρος αν ήταν το τείχος ή απλά ένας σωρός από πέτρες. Ακολουθώντας το σωρό αυτό φτάνεις στην κορυφή. 


Το τοπίο είναι θαμνώδες και η ανάβαση όχι ιδιαίτερα δύσκολη. Σε κάποια σημεία υπάρχει κόκκινη μπογιά - πεζοπορική σήμανση, αλλά δεν μπορείς να βασιστείς σε αυτή, καθώς κατά διαστήματα χάνεται.


Η εικόνα του λατομείου από ψηλά είναι ιδιαίτερη. Το μονοπάτι που ακολούθησα πέρασε σε κάποιο σημείο δίπλα από το γκρεμό του λατομείου. 


Καθώς ανεβαίνεις συναντάς ένα αλσίλειο με πεύκα. Θα ήταν ευπρόσδεκτο σημείο σκιάς και ξεκούρασης για όσους ανεβαίνανε στο φρούριο, μέσα σε αυτό το γυμνό τοπίο.


Στην κορυφή του λόφου σώζεται η λιθοδομή του φρουρίου σε χαμηλό ύψος. Το έδαφος είναι κακοτράχαλο και δεν μπόρεσα να το γυρίσω όλο - ο Χαρούλης αρνείτο πεισματικά να με ακολουθήσει πάνω στα βράχια. Η θέα ωστόσο ήταν καταπληκτική. Ακριβώς μπροστά σου βρίσκεται η Χαλκίδα και στο βάθος τα χιονοσκέπαστυα βουνά της. Πίσω σου είναι η Βοιωτία.



Στο νέο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Ο τίτλος της ΄Εκθεσης, Κρίσιμοι Διάλογοι: Αθήνα- Αμβέρσα, δεν με προϊδέαζε για κάτι πολύ ενδιαφέρον. Ωστόσο η γνώμη μου άλλαξε καθώς περιηγούμουν στην έκθεση.

Η έκθεση διαρθρωνόταν γύρω από μία ντουζίνα θεματικές ενότητες, όχι άσχετες μεταξύ τους. Κάθε ενότητα περιελάμβανε τρία έργα ισάριθμων καλλιτεχνών, Ελλήνων και ξένων, που τα έργα τους φιλοξενούνταν στα συνεργαζόμενα Μουσεία της Αθήνας και της Αμβέρσας.

Το κείμενο που ακολουθούσε τα έργα ήταν καλογραμμένο και σε βοηθούσε σε ένα βαθμό να αντιληφθείς το ποιόν των έργων, τα οποία ήταν αρκετά 'μοντέρνα', δηλ. δεν βασίζονταν στην αναπαραστατική τεχνική. Πολύ καλό ήταν το barcode που συνόδευε την περιγραφή κάθε έργου και σε έστελνε στην αντίστοιχη σελίδα του έργου στο microsite της έκθεσης. Κρίμα που το ασύρματο διαδίκτυο δεν είχε σήμα στο υπόγειο.

Κοινό χαρακτηριστικό των έργων της έκθεσης, ή τουλάχιστον της ερμηνείας που η περιγραφή των έργων έδινε, ήταν η διαρκής αλλαγή' όπως είπε ο Ηράκλειτος, και το ανέφερε και η περιγραφή της έκθεσης, "Ποτέ δεν βηματίζεις μέσα στο ίδιο ποτάμι δύο φορές". Σε συνάρτηση με αυτό ήταν και η αμφισβήτηση των ταυτοτήτων του καθενός μας ως οντότητες στεγανές, σταθερές και αυτόνομες. Νομίζω ότι η κριτική αυτή εντάσσεται στο κλίμα του μεταμοντερνισμού και δεν  θα διαφωνήσω βασικά μαζί της. Ωστόσο, ανάμεσα στην περιγραφή των έργων και στα έργα καθ'  εαυτά υπήρχε αρκετή απόσταση. Εννοώ με αυτό ότι τα έργα ήταν αρκετά... πειραματικά; ελαφριά; Θα μπορούσε κανείς να πει ότι anything goes... , αρκεί ο καλλιτέχνης να εντάσσεται σε ένα κύκλο γνωριμιών που θα του δώσει πρόσβαση σε αυτούς τους χώρους έκθεσης. Αν το ίδιο έργο ήταν στημένο στην αυλή ενός σπιτιού θα είχε την ίδια καλλιτεχνική αξία; Μάλλον όχι, ίσως να το περνούσαν και για σκουπίδια. Αυτή η δύναμη του μουσειακού χώρου, των γνωριμιών και της αγοράς στέκεται άβολα, νομίζω, δίπλα σε αυτή την μεταμοντέρνα κριτική, που το ίδιο το μουσείο ασκεί.

Το κτίριο δεν ήταν όλο προσβάσιμο, μόνο το υπόγειο και το ισόγειο. Οι χώροι ανοικτοί, φωτεινοί. Είχε κόσμο, όχι πολύ μα ούτε και καθόλου. Μου έκανε εντύπωση που υπήρχαν αρκετές οικογένειες με μικρά παιδιά.

Ενδιαφέρουσα και η ιστορία του κτιρίου, που περιγράφεται σε μία μικρή έκθεση. Το κτίριο αυτό, φτιαγμένο σε γραμμή μοντερνιστική, με τις επίπεδες, βαριές τσιμεντένιες γραμμές θα πρέπει να έκανε μεγάλη εντύπωση τότε, όντας χτισμένο στην άκτιστη ακόμα Συγγρού. Ίσως να θεωρείτο ένα δείγμα προόδου; Αρκετός καιρός έχει περάσει από τότε, και η αντίληψη μας σήμερα περί προόδου δεν έχει, στη Δύση, τόσο θετικές προεκτάσεις. Κλιματική αλλαγή, πυρηνικά όπλα, ανισότητα κλπ. Νομίζω ότι ο Μοντερνισμός - και σε αυτόν περιλαμβάνω το μεταμοντερνισμό-, έχει μία αμφίθυμη στάση απέναντι στην έννοια της προόδου και την ιστορία που η Δύση κουβαλά.  Θα έλεγε ότι αυτά δεν υφίστανται στην πράξη; Αυτό όμως είναι θέμα μίας άλλης συζήτησης...

Και να που μού ήλθε στο νου ο Woody Allen

Gato Barbieri's take on Marvin Gaye

While listening to Kjazz the other day I heard a jazzy version of a loved son, Marvin Gaye's 'I want you'. 
The music was great and that was the reason to search for the composer. 
He is Gato Barbieri, an Argentinian Saxophone composer and player. I listened to several of his songs, but 'I want you' is still the one I like the most!

Αργολίδας περιήγησης συνέχεια...

Εφοδιασμένος με το νέο μου κινητό και εξερευνώντας τις δυνατότητες των Google Maps και My maps - που είναι εντυπωσιακές - ξανακατέβηκα στην Αργολίδα για να συμπληρώσω την περιήγηση μου σε Μηκυναϊκά και άλλα μνημεία.

Χρειάζεται χρόνος για να τα περιγράψω, και ελπίζω κάποια στιγμή να τον βρω.
Το Μηκυναϊκό φράγμα της Τύρινθας - από το οποίο δεν έχει μείνει τίποτα... -, το αρχαίο κάστρο του Αγ. Ανδριανού, ο λόφος με το εκκλησάκι του Πρ. Ηλία χτισμένο πάνω στα ελληνιστικά τείχη, ο θολωτός τάφος στη διαδρομή προς τη Μηκυναϊκή γέφυρα - την αρχαιότερη σωζόμενη της Ευρώπης, - το μεσαιωνικό κάστρο της Καζάρμας.

Η ΄ανακάλυψη' αυτών των μερών, για τα οποία δεν υπήρχε σήμανση ή ιστορικές πληροφορίες επιτόπου, δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την καταπληκτική δουλειά που έχει γίνει με την εφαρμογή ToposText

Όλα αυτά τα μέρη ήταν πολύ ήσυχα. Περνώντας από κάποια χωριά έβλεπες λίγους κατοίκους. Ο καιρός ιδανικός. Η θέα από τους λόφους καταπληκτική. 

Στην Αργολίδα


Τί κρίμα που όλες οι φωτογραφίες μου από την εκδρομή χαθηκαν..!
Πρώτος σταθμός η Μηκυναϊκή ακρόπολη της Μιδέας, ανάμεσα στις Μηκύνες και την Τύρινθα.

Εντυπωσιακός χώρος, που με το συννεφιασμένο καιρό σε έκανε να νομίζεις ότι είσαι σε μία άλλη χώρα, ίσως στη Σκωτία...

Η θέα από την οχυρή θέση είναι καταπληκτική, βλέπεις από το Ναύπλιο μέχρι το Άργος και τις Μυκήνες. Σε αυτό άλλωστε η Μιδέα όφειλε την ακμή της.
Το κάστρο εντυπωσιακό και καλά σωζόμενο σε μεγάλο βαθμό. Τα διάφορα κτίρια του χώρου αναγνωρίζονται χάρη στις επεξηγηματικές επιγραφές. Είναι περίεργο να περπατάς σε ένα μηκυναϊκό δρόμο. Ο χώρος περιφραγμένος, καθαρός - ο φύλακας είχε ανοίξει αλλά έλειπε - και οι πινακίδες πολύ βοηθητικές.

Κάτω από τη Μιδέα, το βασιλικό μηκυναϊκό νεκροταφείο των Δενδρών. Το νεκροταφείο μοιάζει με αυτό των Αηδονιών. Υπάρχει ένας θολωτός τάφος και πολλοί θαλαμωτοί. Οι τάφοι απέδωσαν πλούσια κτερίσματα, ανάμεσα τους την πανοπλία που φυλάσσεται στο Αρχ. Μουσείο του Ναυπλίου.
Ο χώρος περιφραγμένος και φροντισμένος μα κλειστός λόγω έλλειψης προσωπικού. Αυτό δεν με εμπόδισε βέβαια να πηδήξω μέσα από τη μάντρα.

Τελευταίος σταθμός το Ηραίο. Είχα ξαναβρεθεί εκεί όταν επέστρεψα από την Αγγλία, μα δεν θυμόμουν καθόλου το χώρο. Σώζονται τα δάπεδα μόνο από τα πολλά κτίρια. Ο χώρος περιφραγμένος, υπήρχε φύλακας, μα πινακίδες πουθενά! Θα πρέπει να είσαι αρχαιολόγος για να ξέρεις τί βλέπεις.

Στη Λαυρεωτική ξανά


Ζεστή και ηλιόλουστη η μέρα σήμερα, και για άλλη μία φορά πήρα το δρόμο για τη Λαυρεωτική.
Αυτή τη φορά κατέβηκα τη Βουλιαγμένης - ένα δρόμο που δεν μου αρέσει καθόλου- και πήγα για περπάτημα στη Σαρωνίδα. Μία διαδρομή 45 λεπτών παράλληλα με την ακτογραμμή, κινούμενος δίπλα στη θάλασσα. Πολύ ωραία η διαδρομή, με όμορφους κολπίσκους και απρόσκοπτη θέα στη θάλασσα. Ο Δήμος έχει χαράξει και στρώσει ένα μονοπάτι, και έτσι συναντάς αρκετό κόσμο που κατεβαίνει για περπάτημα. Το μόνο αρνητικό ο έντονος θόρυβος από την παρακείμενη λεωφόρο.

Για περισσότερη ησυχία προχώρησα ακόμα πιο κάτω και κατέληξα στο Θορικό. Δεν ανέβηκα στο θέατρο, το έχω δει αρκετές φορές, αλλά κινήθηκα περιμετρικά αυτού. Δίπλα ακριβώς βρίσκονται τα ερείπια του αρχαίου οικισμού και η βάση ενός πύργου. Παράξενη η αίσθηση του να περπατάς στον αρχαίο κεντρικό δρόμο, με τις εισόδους των σπιτιών (ή εργαστηρίων;) να στέκουν ανοιχτές.  

Μία ταμπέλα έχει τοποθετηθεί στην είσοδο του αρχαιολογικου χώρου, και ο επισκέπτης πληροφορείται ότι πέρα από τα προαναφερθέντα μνημεία, στο λόφο υπάρχουν αρκετά νεκροταφεία. Μάλιστα οι μυκηναϊκοί τάφοι, στην κορυφή του λόφου, δεν είναι δύο αλλά πέντε! Θα το εξακριβώσω σε επόμενη επίσκεψη...

Λαύριο - Σούνιο -Αθήνα


Η μέρα ήταν πολύ φωτεινή σήμερα και οι αρχαιολογικοί χώροι με δωρεάν πρόσβαση.
Ευκαιρία λοιπόν για μια μικρή εκδρομή.
Για καφέ στο Λαύριο και περπάτημα στο Σούνιο.

Τι κρίμα που η φωτογραφική μου μηχανή χάλασε! 

Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι ήταν οι πέρδικες, που έχουν αυξηθεί και βλέπεις αρκετές μόλις μπαίνεις στον αρχαιολογικό χώρο. Δείχνουν εξοικιωμένες με τους επισκέπτες, οι οποίοι ξαφνιάζονται.
Είδα για πρώτη φορά πέρδικα στο Σούνιο, ένα καλοκαίρι πριν χρόνια. Τι περίεργο σώμα που έχουν, μικρό και στρογγυλό!

Και μετά ψώνησα ένα μικρό δωράκι για τον εαυτό μου από το Πωλητήριο του χώρου που άνοιξε μόλις εχθές.

Και μετά στο Αρχαιολογικό Μουσείο. Με γρήγορο βηματισμό περιηγήθηκα σε όλες τις αίθουσες του Μουσείου μέσα σε μία μόλις ώρα.